TÜRKİYE'DE PETROKİMYA HAMLESİ

Aliağa ve Yumurtalık'ta dev polimer yatırımları: İzmir Aliağa'da Doğanlar Holding, yıllık 60 bin ton plastik atığı işleyerek polimer ham madde üretecek tesise 9,2 milyar TL'lik "süper teşvik" aldı ve ÇED dahil izinleri tamamlayarak yatırıma hazır olduğunu açıkladı. Öte yandan SASA, Adana Yumurtalık'ta 25 milyar dolarlık entegre petrokimya-rafineri üssüyle Türkiye'nin yıllık 6-7 milyar dolarlık ithalatını azaltmayı; ilk fazda 1,2 milyon ton/yıl polipropilen ve 13 milyon ton/yıl rafineri kapasitesi kurmayı hedefliyor.

✍️ EDİTÖR YORUMU

17 Eylül 2026, petrol ve polimer piyasaları açısından "rahatlama ile riskin bir arada yaşandığı" bir gün olarak kayıtlara geçti.

Brent'in 108 doları gördüğü önceki günden sonra 104 dolar bandına çekilmesi, salt arz-talep dengesinden değil; algı yönetiminden besleniyor. Suudi Arabistan'ın Umman koridorunu devreye sokması, Doğu-Batı Boru Hattı'na yönelik saldırı senaryolarının yarattığı paniği geçici olarak söndürdü. Ancak "gevşeme" bile Brent'i 100 doların üzerinde tutuyor — bu, Orta Doğu'daki yapısal gerilimin fiyatlamaya kalıcı bir "risk primi" olarak işlendiğinin göstergesi.

Asıl dikkat çeken tablo polimer tarafında. Ham petroldeki dalgalanma, PE ve PP gibi temel plastik hammaddelerine anında yansıyor; Türkiye gibi tedarikinin büyük kısmını Basra Körfezi'nden karşılayan bir ekonomi için bu, sadece bir "fiyat" meselesi değil, arz güvenliği meselesi. Mart 2026'dan bu yana süren "mücbir sebep" ve tedarik sıkışıklığı, üretim zincirini (gıda ambalajı, otomotiv, beyaz eşya, tekstil) tehdit ediyor.

Bu noktada Aliağa ve Yumurtalık'taki yerli yatırımlar stratejik önem kazanıyor. Doğanlar'ın Aliağa'daki geri dönüşüm tabanlı polimer tesisi hem ithalat bağımlılığını azaltıyor hem de döngüsel ekonomiye katkı sunuyor; SASA'nın dev entegrasyonu ise orta vadede Türkiye'yi "fiyat alıcısı" olmaktan çıkarıp "fiyat belirleyici" konuma taşıyabilir.

Sonuç: Kısa vadede fiyat oynaklığı sürecek; orta vadede kazanan, tedarik zincirini çeşitlendiren ve yerli üretim kapasitesini yükselten aktörler olacak. 100 doların üzerindeki Brent, yeni normalin eşiği sayılmalı.

Kaynak: Ekonomist (Doğanlar/Aliağa) · QNB Invest (SASA)